Itigil ang demolisyon

ITIGIL ANG DEMOLISYON

nginig na pag narinig ang salitang "demolisyon"

nakakakilabot pag nawalan ng bahay ngayon

ang demolisyon ay giyera, digmaan paglaon

sa maralita, demolisyon ay matinding hamon

sadyang nakakataranta sa aba nilang buhay

pagkat sa demolisyon, isang paa'y nasa hukay

kaya pinaghahandaan ang sagupaang tunay

upang tuluyang ipagtanggol ang kanilang bahay

ngunit daanin muna sa maayos na usapan

dapat makipag-negosasyon sa pamahalaan

upang di matuloy ang demolisyon at digmaan

sa pagitan ng maralita't maykapangyarihan

dahil lalaban bawat maralitang may dignidad

pagkakaisa sa pagkilos ang dapat matupad

sana'y di na humantong pa sa demolisyong hangad

ng nagpapagibang sa dahas ay walang katulad

"Itigil ang demolisyon!" sigaw ng maralita

"Ang tanging nais namin ay buhay na mapayapa!

Ayaw naming maghanda sa pakikipagsagupa! 

Subalit di kami aatras kung hangad n'yo'y digma!"

- gregoriovbituinjr.

08.22.2021

* litratong kuha ng makatang gala noong SONA 2021

Lipunang pangarap

LIPUNANG PANGARAP

isang sistemang parehas, lipunang manggagawa

ang pangarap naming itayo, kasama ng dukha

kami'y kumikilos tungo sa lipunang malaya

at walang kaapihan, lipunang mapagkalinga

kaya ngayon ay nakikibaka kaming totoo

upang itayo'y asam na lipunang makatao

na walang pagsasamantala ng tao sa tao

kalagayan ng tao sa mundo'y sosyalisado

ang kapitalistang sistema'y tuluyang palitan

nang mas abante't patas na sistema ng lipunan

anupaman ang tawag, kung sosyalismo man iyan

mahalaga'y pantay at parehas ang kalakaran

papalit sa uring kapitalista'y ang obrero

na siyang mamumuno sa lipunang makatao

walang maiiwan, pulubi man, sa pagbabago

lahat ay nakikipagkapwa't nagpapakatao

kung ugat ng kahirapa'y pribadong pag-aari

di na iyan dapat pang umiral ni manatili

pagsulpot ng iba't ibang uri'y dapat mapawi

pakikibaka mang ito'y pagbabakasakali

iyan ang pangarap ko't pangarap din ng marami

kaya sa pakikibaka'y nagpapatuloy kami

upang sa kahirapan, ang tao'y di na sakbibi

may paggalang sa dignidad, bawat isa'y kasali

- gregoriovbituinjr.

08.21.2021

Babasahin sa paggawa

BABASAHIN SA PAGGAWA

kung mababasa lang ang lathalaing paggawa

baka naghimagsik na ang nagtatrabahong madla

laban sa sistemang pinaiiral ng kuhila

o mga taksil na tubo lang ang inaadhika

samahan sa paggawa'y patuloy na umiiral

habang lipunang pangarap nila'y pinangangaral

mula sa primitibo komunal, alipin, pyudal

at paano palitan ang sistema ng kapital

mayroong hanggang reporma lang ang inaadhika

animo'y pinakikintab ang gintong tanikala

nais ng marami'y rebolusyon ng manggagawa

at itayo ang isang lipunang mapagkalinga

ang mga araling ito'y dapat nating basahin

mga babasahin itong dapat nating aralin

at kung kaya, bawat manggagawa'y pagkaisahin

patungo sa lipunang makatao'y pakilusin

- gregoriovbituinjr.

08.21.2021

* litratong kuha ng makatang gala mula sa mga nasaliksik na babasahin sa aklatan ng opisina ng paggawa

Ang buwan ko'y Agosto

ANG BUWAN KO'Y AGOSTO

sinilang man akong Oktubre, buwan ko'y Agosto

pagkat Buwan ng Wika kaya ito'y pinili ko

di lang malapit sa puso't diwa ang paksang ito

kundi paksang tagos na tagos sa kalooban ko

ang buwan ng Agosto'y buwan din ng Kasaysayan

tinataguyod ko ang Kartilya ng Katipunan

aktibo ring kasapi ng grupong Kamalaysayan

o Kaisahan sa Kamalayan sa Kasaysayan

pagpapayabong ng wika'y tungkulin ng makata

kaya pag Agosto'y aktibo sa Buwan ng Wika

di man makadalo sa programa'y katha ng katha

nag-aambag ng katutubong salita sa tula

isinilang ang bansa nitong buwan ng Agosto

nang sedula'y pinunit ng mga Katipunero

hudyat ng pakikibaka ng karaniwang tao

upang kalayaan ng bayan ay kamting totoo

dalawang paksa, Buwan ng Wika at Kasaysayan

mahahalagang isyu sa tulad kong mamamayan

na kahit di Agosto'y sadya kong tinututukan

na bigyang halaga ang historya't wika ng bayan

sariling wika't kasaysayang tagos sa puso ko

bilang mangangatha ng tula, sanaysay at kwento

sa nakakakilala, ito ang masasabi ko:

ako man ay Pulang Oktubre, buwan ko'y Agosto

- gregoriovbituinjr.

08.21.2021

Ang estado

ANG ESTADO

napaka-teyoretikal ng mga pag-usisa

ano ba ang estado o yaong pamamahala

ng isang teritoryo, rehiyon, o kaya'y bansa

o pangkat ng mga taong nabuhay ng malaya

anong kasaysayan ng Atlantis, ayon kay Plato

bakit nga ba ito ang ideyal niyang estado

si Engels naman, sinuri'y pag-aaring pribado

pati na pinagmulan ng pamilya't ng estado

ang isa pa'y ang Estado't Rebolusyon ni Lenin

hinggil sa estadong dapat pag-aralang taimtim

anong kakapal ang mga librong dapat basahin

nakakatuwa kung buod nito'y malaman natin

anong mga nangyari sa primitibo komunal

bakit nawala't lipunang alipin ang umiral

bakit panginoong maylupa'y naghari sa pyudal

paanong lipuna'y binago ng mangangalakal

bakit ang aring pribado'y ugat ng kahirapan

bakit laksa'y mahihirap, mayaman ay iilan

bakit may inaapi't pinagsasamantalahan

paano itatayo ang makataong lipunan

paano sumulpot ang mga uri sa estado

bakit may watawat, pulis, teritoryo't husgado

paano sumulpot ang diktadura't ang gobyerno

anong halaga ng pakikibaka ng obrero

mga inaral na ito'y ibahagi sa masa

lalo't inaasam nila'y karapata't hustisya

paano kamtin ang lipunang para sa kanila

kung saan pantay, parehas at patas bawat isa

- gregoriovbituinjr.

08.19.2021

Environmental Planning Day of the Philippines tuwing Nobyembre 8, imbes Yolanda, ibang bansa ang pinagbatayan

PROKLAMASYON BLG. 847 (nilagdaan Nobyembre 15, 2019)

DEKLARASYON NG NOBYEMBRE 8 BILANG

“ENVIRONMENTAL PLANNING DAY OF THE PHILIPPINES”

Opisyal na idineklara ng pamahalaan ang Proklamasyon 847 na ang Nobyembre 8 ay "Environmental Planning Day of the Philippines". 

Subalit bakit Nobyembre 8? Ayon sa batas, ito’y isinabay nila sa "World Town Planning Day”, subalit mas maganda sana, mula sa sariling karanasan ng bansa ang dahilan ng kanilang pagsasabatas nito. Dahil ang petsang ito’y paalala sa atin sa naganap na bagyong Yolanda noong Nobyembre 8, 2013 kung saan mahigir animnalibong katao ang sinasabing namatay sa Tacloban at mga karatig-pook. Di ba’t dapat talagang may “environmental planning” bilang paghahanda sa anumang kalamidad na mangyari, tulad ng lindol, baha, bagyo, at iba pa. Bakit hindi naisip ng mga mambabatas na sa naganap na Yolanda ang dahilan ng petsang Nobyembre 8? Wala ba silang malay sa ating kasaysayan? O wala silang pakialam? Dapat may pagpaplano talaga sa pangkapaligiran upang maiwasan ang ganitong nasabing trahedya. Sumapit man ang kaparehong lakas ng Yolanda o mas matindi pa, may kahandaan ang bansa upang di gayon karami ang mamatay.

‎Layunin ng nasabing batas na kilalanin ang mahalagang papel ng mga environmental planner sa paghubog ng ligtas, maayos, at napapanatiling komunidad. Itinataguyod din nito ang kamalayan ng publiko sa kahalagahan ng pagpaplano sa kapaligiran upang maiwasan ang mga sakuna at mapabuti ang pamumuhay sa bansa. ‎Ilan sa nilalaman nito ay isinalin natin sa wikang Filipino upang mabasa ng ating mga kapatid na maralita:

SAPAGKAT, ginagarantiyahan ng Artikulo II, Seksyon 16 ng Konstitusyon ang karapatan ng mga tao sa isang balanse at malusog na ekolohiya alinsunod sa ritmo at pagkakaisa ng kalikasan;

SAPAGKAT, ang Artikulo XIII, Seksyon 9 ng Konstitusyon ay nag-uutos na ang Estado, sa pamamagitan ng batas at para sa kabutihang panlahat, ay dapat magsagawa, sa pakikipagtulungan sa sektor ng publiko, ng isang patuloy na programa ng reporma sa lupang urbano at pabahay, na magbibigay ng abot-kayang disenteng pabahay at mga pangunahing serbisyo sa mga mamamayang kapus-palad at walang tirahan sa mga sentrong urbano at mga lugar ng resettlement;

SAPAGKAT, kinikilala ng Republic Act No. 10587 o ang "Environmental Planning Act of 2013," ang kahalagahan ng pagpaplanong pangkapaligiran sa pagbuo ng bansa at pag-unlad ng ekonomiya;

SAPAGKAT, ang Nobyembre 8 ay ipinagdiriwang sa buong mundo bilang "World Town Planning Day," upang isulong ang kamalayan ng publiko at propesyonal sa lokal at internasyonal na pagpaplano, at upang mapataas ang kamalayan sa mga epekto sa kapaligiran na nagreresulta mula sa pag-unlad ng mga lungsod at teritoryo…

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Nobyembre 16-30, 2019, pahina 2.

D.A.P. means Dapat Aquino Patalsikin!

Dapat Aquino Patalsikin!

Nalublob na sa maraming krimen ang pangulong hindi na nagsisilbi sa sambayanan kundi sa interes na lang ng kanyang mga kauri. Nalublob na sa maraming isyu ang anak ng dalawang itinuturing na bayani ng bayan. Habang lublob pa rin sa putik ng kahirapan ang sambayanan.

Ang huling kontrobersyang naglublob kay Aquino ay ang Disbursement Acceleration Program (DAP). Ito ang mga pondong galing sa kaban ng bayan na ginawang savings ng ehekutibo dahil hindi ginamit ng mga ahensyang pinaglaanan ng pondo. Aba'y Dinakma Ang Pondo! At ang DAP na ito'y nagtila Distributing Aquino's Pork. Nauna sa isyung ito ang Priority Development Assistance Fund (PDAF), isa sa sistema ng pork barrel na ginamit ng mga kongresista't senador para sa sariling interes.

Ayon sa Korte Suprema, unconstitutional ang ilang probisyon ng DAP. Ibig sabihin, Deklaradong Ang Pork na ito ay lumalabag sa Saligang Batas.

Dumepensa Ang Palasyo. Hindi raw masama ang DAP dahil napunta naman daw sa mabuti ang pondo. Tulad ng may malaking pondo para sa paninirahan, ngunit hindi ginamit sa maralitang walang tirahan, kinuha ang pondo, ginawang savings, upang magamit daw para sa pabahay ng maralita. Tulad ng pagbabawas ng kalahati sa P10,000 dapat tanggapin ng mga guro. P5,000 na lang sa guro at ang natirang P5,000 ay ginawang savings para ilaan sa iba. Kawawang guro!

Defending Aquino's Presidency. Nagtalumpati ang pangulo at sinabing mali ang 13-0, 1-abstain, na desisyon ng Korte Suprema na unconstitutional ang DAP. Pinasaringan niya ang Korte Suprema. Gumanti ang mga kaalyado ng pangulo, at balak distrungkahin ang pondo ng hudikatura - ang Judicial Development Fund o JDF. “Dahil Ako'y Pangulo, dapat makinig kayo!" ang ipinahiwatig na mensaheng ipinaaabot ni Noynoy.

Ano ang epekto ng mga pinaggagagawang ito ng Pork Barrel King sa sambayanan?

Dukha Ang Pilipino. Ang mga numerong nagsasabing umangat na ang ekonomya ay hanggang papel lamang. Hindi naman ito naramdaman ng karaniwang Pilipino. Sa katunayan, nagtaasan pa nga ang presyo ng mga pangunahing bilihin. Ang isang kilong bawang, na nagkakahalaga noong nakaraang taon ng P60-P70 kada kilo ay sumirit ng ilang triple at naging P350-P400 kada kilo. Nagtaasan din ang presyo ng bigas, karne, isda, kuryente at tubig, habang hindi naman tumaas ang sahod ng karaniwang manggagawa.

Dinemolis Ang Paninirahan. Maraming mga maralita ang tinanggalan ng paninirahan mula sa danger zone ay dinala sa death zone, tulad sa relokasyon sa Calauan, Laguna, sa mga bundok ng Tanay o Baras sa Rizal, sa San Jose del Monte o Bocaue sa Bulacan at ang iba nama’y sa Trece Martires sa Cavite. Dinemolis ang maraming maralitang nakatira sa estero, ilalim ng tulay at malapit sa ilog, lalo na sa 8 major waterways ng San Juan, Pasig, Tullahan, Manggahan floodway, Maricaban creek, Maypajo, Estero Tripa de Galina, at Estero de Sunog Apog. Ngunit ano ang ibinigay na relokasyon? Hindi maaring tirhan ang mga relocation sites, ang karamihan sa mga ito ay minadaling itayo. Walang sapat na suplay ng tubig at kuryente, walang ring mga drainage, at  kilo-kilometro pa ang layo ng pinakamalapit na paaralan, pagamutan, at palengke.

Dininig Ay Pribatisasyon. Isinapribado na sa panahon ni Aquino ang maraming serbisyong publiko. Kamakailan lang ay naging pag-aari na ng Koreano ang Angat Dam na pinagkukunan ng Metro Manila. Ang Meralco ay pag-aari na ng isang tycoon sa Indonesia. Balak pang isapribado ang 71 pampublikong ospital, tulad ng Philippine Children's Medical Center sa Lungsod Quezon. Tinatanggal na sa kamay ng pamahalaan ang dapat niyang serbisyo upang ibenta sa mga pribadong korporasyon, na kadalasan ay dayuhang kapitalista.

Dinistrungka Ang Panata. "Kayo ang Boss Ko" ang sabi niya noong maupo sa pwesto, ngunit hindi pala ang masa ang kanyang boss kundi ang mga kapitalista at naghaharing uri sa lipunan. "Dadalhin ko kayo sa tuwid na daan" ngunit ang tuwid na daan pala'y patungo sa impyerno. Hindi pa rin matanaw ng sambayanan ang pagkaalpas nila sa kumunoy ng karukhaan. "Kung walang corrupt, walang mahirap" na ang ibig sabihin, "kung maraming mahirap, marami pa ring corrupt". Ayon sa survey ng SWS nito lamang Enero, nasa 55% ang nagsabing naghihirap pa rin sila.

Diktador Ang Postura. Nais ni Pangulong Aquino na baguhin ang Saligang Batas at Dapat Ay Palawigin ang kanyang termino. Kabaligtaran ito sa kasaysayan at paninindigan ng kanyang ama't ina noong kapanahunan ng mga ito. Nilabanan ni Ninoy Aquino ang nais na ikatlong termino ni Marcos, na upang mapalawig ang termino ay binago ang Saligang Batas. Sa panahon naman ni Cory, ginawang isang anim na taon lamang ang termino ng pangulo sa bagong Saligang Batas. Nilabanan nina Ninoy at Cory ang diktadura, ngunit si Noynoy na kanilang anak, nag-aastang maging diktador!

Dusa At Pahirap. Mas dininig pa ng pangulo ang bulong ng mga kapitalistang ipalaganap ang salot na kontraktwalisasyon at mababang sahod sa mga manggagawa. Patuloy ang mga demolisyon ng bahay ng maralita. Patuloy ang mataas na presyo ng mga batayang pangangailangan ng tao, tulad ng bigas, karne, isda, kuryente, tubig, Patuloy ang pagsasapribado ng mga pampublikong serbisyo. Panahon nang manawagan dapat nang tapusin ang mga dusa at pahirap na ito.

Dakpin Ang Pusakal. Hindi lang sina Tanda at BonJing ang dapat makulong dahil sila'y nasa oposisyon, kundi lahat ng sangkot sa katiwalian, mapa-administrasyon man o oposisyon. Sinumang mapatunayang may kasalanan ay dapat makulong sa bilangguan at hindi sa ospital.

Hindi na siya nakatupad sa kanyang mga pangako sa sambayanan, nais pa niyang baguhin ang Saligang Batas at palawigin ang termino. Hindi na siya nagsisilbi sa sambayanang Pilipino, nais pa niyang isapribado ang mga serbisyong pampubliko. Kailangang palitan na ang pamahalaang Aquino ng isang gobyernong maglilingkod sa sambayanan at hindi sa iilan. Isang gobyernong para sa sambayanan, at pinatatakbo ng sambayanan. Panahon na! Dapat Aquino Patalsikin!