Martes, Pebrero 6, 2024

Tubig at sky flakes

TUBIG AT SKY FLAKES

pantawid gutom ko'y sky flakes lang at tubig
upang kahit papaano pa'y makatindig
upang tinig ng aping masa'y iparinig
at samahan sila sa pagkakapitbisig

basta may laman ang tiyan, ako'y kikilos
upang madla'y maabot niring pusong taos
na ang sistemang bulok, ang pambubusabos,
ang kaapihan, lahat iyan matatapos

sa sky flakes at tubig ay tiis-tiis lang
baka mamaya'y may masarap na hapunan
na baka bigay ng kasama't kaibigan
upang makakilos pa rin para sa bayan

kahirapan sa sarili'y di maisumbat
kundi inspirasyon sa nagnaknak kong sugat
salamat sa sky flakes at tubig, salamat
pagkat lumakas din ako't nakapagmulat

- gregoriovbituinjr.
02.06.2024

Napaaga ng dating sa U.P.

NAPAAGA NG DATING SA U.P.

napaaga ng dating sa U.P.
subalit ano pang dapat gawin
ah, marahil ay magmuni-muni
hinggil sa sistemang babaguhin

sa harap ng marker ng bayani
lugar kung saan siya bumagsak
sa manggagawa dapat masabi
sistemang bulok ating ibagsak

trapo't elitistang mapanghamak
ay dapat lang labanan nang ganap
sa kapitalismong mapangyurak
ipalit ay lipunang pangarap

mamaya'y magsisidatingan na
ang mga kasamang matatatag
sa laban, muling nagkita-kita
upang makinig at magpahayag

- gregoriovbituinjr.
02.06.2024
* kuha ng makatang gala sa gilid ng UP Bahay ng Alumni, sa ika-23 anibersaryo ng pagpaslang sa lider-manggagawang si Ka Popoy Lagman; alas-dos ay nasa venue na, alas-tres pa ang usapang dating ng mga kasama

Salin ng tatlong akdang Lenin

SALIN NG TATLONG AKDANG LENIN

Mamayang hapon sa isang munting pagtitipon, ipamamahagi ko ang tatlong akdang aking isinalin: ang sulatin ni Lenin na 3 sources and 3 component parts of Marxism, ang akda ni Leon Trotsky na Talambuhay ni Vladimir Ilyich Lenin, at ang akda ni Ho Chi Minh na Ang Landas na Gumiya sa Akin sa Leninismo.

Magdadala rin ako ng munting lata na ang nakasulat: "Munting ambag sa gawaing translation at dyaryo. Maraming salamat po!" Ito'y upang makapagparami pa ng gawa, at maraming mabahaginan nito. Mahirap din kasi ang pultaym, pulos sariling gastos at walang balik na salapi. Kaya mag-ambag ng munting kakayanan. Pasensya na.

Ito ang munti kong tula hinggil dito:

ANG TATLO KONG SALIN NG AKDANG LENIN

may sulatin si Lenin na isinalin ko:
Ang Tatlong Pinagmulan at Magkakasamang
Bahagi ng Marxismo, kaygandang basahin
na handog sa mga aktibistang tulad ko

ikalawa'y ang sinulat ni Leon Trotsky:
ang Talambuhay ni Vladimir Ilyich Lenin;
ikatlo'y Ang Landas na Gumiya sa Akin
sa Leninismo, na sinulat ni Ho Chi Minh

sa pagtitipon mamaya, abangan ninyo
O, kapwa Leninista, kapwa aktibista
munting ambag lang upang maparami ito
ay sapat na para sa pultaym na tulad ko

ngayong taon, sentenaryo ng kamatayan
ni Lenin kaya mga akdang saling ito
sana'y mabasa at mahanguan ng aral
tungong panlipunang pagbabago, salamat

- gregoriovbituinjr.
02.06.2024

Linggo, Pebrero 4, 2024

Dalawa sa isinalin kong akda

DALAWA SA ISINALIN KONG AKDA
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Marami na rin akong akda at tulang isinalin. At kalakip nga sa litratong ito ang dalawa sa mga iyon - ang akda nina Leon Trotsky at Ho Chi Minh. Naisalin ko na ito ilang taon na ang nakararaan. Subalit nais kong bigyang pansin ang mga ito ngayon dahil ngayong 2024 ang sentenaryo ng kamatayan ni V.I. Lenin.

Isinalin ko mula sa wikang Ingles ang "Talambuhay ni Vladimir Ilyich Lenin" na sinulat sa wikang Ruso ni Leon Trotsky, subalit may salin sa Ingles, kaya ating nabatid at nabasa ang kasaysayan ni Lenin. Ang ikalawa'y ang sulatin ng rebolusyonaryong Vietnames na si Ho Chi Minh, na pinamagatang "Ang Landas na Gumiya sa Akin sa Leninismo" na isinalin rin mula sa Ingles. Nang matapos ang salin ay ginawa kong pamphlet na maipapamahagi.

Ang dalawang aklat naman sa itaas ng dalawang salin ay ang "Lenin's Last Struggle" na nabili ko sa aklatan sa Baguio City noong 2019, habang ang "Gabay sa Pag-aaral ng Leninismo" ay aklat na inilathala noong 2007 ng Aklatang Obrero Publishing Collective, na pinamamahalaan ng inyong lingkod. Gayunman, ang nakataas-kamao sa baso ay hindi si Lenin kundi si Ka Eddie Guazon, ang unang pangulo ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML). Minsan, masarap ding magkape habang nagsusulat.

Ginawan ko ng munting tula ang dalawang salin:

SALIN NG AKDA HINGGIL KAY LENIN

maraming akdang dapat isalin sa Filipino
sa gawaing ito'y tila ba naipako ako
nang di sadya kaya pinagbutihan nang totoo
heto, tuloy-tuloy na ako sa tungkuling ito

kaya dalawang akda hinggil kay Vladimir Lenin
at sa Leninismo'y pinagtyagaan kong isalin
baka maraming katotohanang dapat alamin
at matutunan ng kauri't kababayan natin

sa atin ba'y sino si Ho Chi Minh? si Leon Trotsky?
sila ba sa bansa nila'y tinuring na bayani?
sila ba sa manggagawa'y dapat ipagmalaki?
silang si Lenin ay kilalang sa uri nagsilbi?

kaya aking isinalin ang kanilang sinulat
upang api't pinagsamantalahan ay mamulat
sa sistemang bulok ay paano lalaya lahat
at isang lipunang patas ay maitayong sukat

02.04.2024

Paskil ng trabaho sa pader

PASKIL NG TRABAHO SA PADER

nakita lang sa pader na nadaanan ko
ang patalastas sa may hanap ng trabaho
full time o part time, extra income na'y narito
naisip ko, ano kaya't mag-part time dito

subalit ang ganito'y walang katiyakan
cell humber lang, walang address na pupuntahan
di gaya ng patalastas sa pahayagan
may opisina, trabaho'y nasa talaan

baka pag kinontak mo'y papupuntahin ka
sa isang makipot, madilim na kalsada
o kaya'y ang trabaho'y di mo kursunada
illegal recruiter o multi-level sila?

walang address ng opis, magdududa ka lang
kung sa iskul, dapat may tatak, pinayagang
ipaskil ang kalatas sa dapat paskilan
ngunit wala, kaligtasan mo'y nakasalang

totoo, dagdag-kita'y kailangan ko rin
upang sa pamilya't gamot, may gagastusin
upang sa hapag-kainan ay may ihain
sa gayong paskil, anong iyong iisipin?

- gregoriovbituinjr.
02.04.2024

Sabado, Pebrero 3, 2024

Ang makatâ

ANG MAKATÂ

"Poets are the unacknowledged legislators of the world." ~ Percy Byshe Shelley 
"A poet must leave traces of his passage, not proof." ~ Rene Char
"At the touch of love, everyone becomes a poet." ~ Plato

mula raw salitang 'makathâ' ang makatâ
aba, ako naman ay talagang namanghâ
pagkat makata'y kathâ ng kathâ ng tulâ
para sa masa, sa bayan, sa sintang mutyâ

kanyang inilalarawan ang kalikasan
at lahat ng makita sa kapaligiran
tingin ng obrero, babae, dukha, tanan
hinggil sa di pagkakapantay sa lipunan

sa dilag ay di pulos tsokolate't rosas
ang inaalay kundi tula'y binibigkas
sa bawat salita'y sinasahod ang katas
tungo sa pangarap na kalagayang patas

kayganda ng paligid, kayputi ng langit
hinatid ng wika ang pagmamalasakit
itinutula'y ginhawa't pagmamalupit
ng sistema sa mga dalita't ginipit

parang mula sa ulap ang abang makatâ
na misyong tumulong sa manggagawa't dukhâ
ibabagsak ang burgesyang kasumpa-sumpâ
obrero'y samahang bagong mundo'y malikhâ

- gregoriovbituinjr.
02.03.2024

Biyernes, Pebrero 2, 2024

Reserbadong upuan

RESERBADONG UPUAN

reserbado ang upuan
pang-espesyal o mayaman
marahil may katungkulan
o mukhang kagalang-galang

minsan, ganyan din sa buhay
may silya para kay nanay
o sa amang tumatagay
upang sila'y mapalagay

may upuan sa palasyo
nakalaan sa pangulo
pinag-aagawan ito
ng mga kuhila't tuso

may laang silya din kaya
para sa obrero't dukha
ito'y dapat maihanda
tungong lipunang malaya

- gregoriovbituinjr.
02.02.2024